Bugün : 20.05.2012     Saat : 07:38:37        ana sayfa

SARI SICAK programında Bergama PARŞÖMENİ

Not : Videonun yüklenmesi için lütfen bir süre bekleyiniz.

YENİ ASIR Gazetesi (30 Eylül 2008) Sayfa 33

Bergama Turizm Derneği Başkanı Macit Gönlügür, İzmir'in Bergama ilçesini, yurt dışında 'parşömen kağıdının anavatanı' diye tanıtacaklarını bildirdi.

Gönlügür, mat, dayanıklı ve hafif saydam olan parşömen kağıdının, Bergama'da icat edildiğini söyledi. Parşomenin ilçede yıllar sonra çeşitli hediyelik ürünlerde kullanıldığını, parşömenden yapılan hediyelik eşyaların Bergama'ya gelen yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çektiğini kaydeden Gönlügür, şöyle dedi:

"İlçeye gelenlere plaket yerine parşömene yazılı teşekkür belgesi sunulmaya başlandı. Bergama'yı yurt dışında 'parşömen kağıdın anavatanı' diye tanıtacağız. Parşömen yıllar sonra Bergamalılara yeni iş kapısı oldu. Kağıtla kıyaslanamayacak kadar pahalı olması nedeniyle bugün sadece sanatsal amaçlarla kullanılan parşömenin tekrar Bergama'da üretilmesi, sergilenmesi, turistik ve hediyelik objelerin tasarımı, imali ve pazarlanması, kısacası doğum yeri Bergama ile ilişkisinin yeniden tesisi, ilçemize çok şey kazandıracak."

Parşömenin hat ve tezhip sanatına uygun olduğunu, üstündeki yazıları okurken gözü yormadığını belirten Gönlügür, her iki yüzüne de yazı yazılan parşömenin, kolay yırtılmadığını, yanmadığını, dayanıklı olduğunu ifade etti.

PARŞÖMENİN YAPIMI

Bergama Turizm Derneği Başkanı Macit Gönlügör, parşömen yapımını şöyle anlattı:

"Parşömen yapmak için, deri kirece yatırılarak kıllarından arındırılır, fazla et ve yağları alındıktan sonra gerilir ve kurutulur. Yazım için hazırlamak üzere değişik malzemelerle zımparalanır. Her işlemi tekrar etmek, sonuçta elde edilecek parşömenin kalitesini artırıyor. Son üründe derinin orijinal dokusu gayet açık görülebildiğinden hiçbir parşömen diğerinin aynı değil. Bugün hala parşömen yapımını bir bilimden ziyade bir sanat olarak görmek gerekir. Mağara duvarı, kil tablet, mermer, bal mumu tablet, papirüs, kağıt, bilgisayar ekranıyla karşılaştırıldığında kaliteli bir parşömen insanlığın kullandığı en mükemmel yazı malzemesidir. Bazen 40 yıl önce yazılmış bir kağıt üzerindeki yazı zor okunurken, 1500 yıllık parşömenler sanki dün yazılmış duygusu uyandırmaktadır."

TARİHÇESİ

Gönlügür, parşömenin tarihçesine ilişkin şu bilgiyi verdi:

"Efsaneye göre Mısır Kralı, Bergama Kütüphanesi'nin İskenderiye Kütüphanesi'ni geçmemesi için Anadolu'ya papirüs ihracını yasaklamış. Kağıtsız kalan Bergama'nın Kralı II. Eumenes, yeni bir kağıt icat edecek olana büyük ödüller vaat etmiş. O zamanki kütüphane müdürü Krates, oğlak derilerini işleyerek, yazılabilecek hale getirmiş ve krala sunmuş. Parşömen, M.Ö. II. yüzyıldan başlayarak Bergama'dan bütün dünyaya yayılmıştır. IV. yüzyıla kadar papirüs ve parşömen birlikte kullanılmıştır."

Yolculuk dergisi Ekim 2008 sayısı                  www.yolculuk.com.tr

BERGAMA PARŞÖMENİ BÖBLİNGEN’DE TANITILDI.

5-8 Temmuz tarihleri arasında Bergama Belediyesi 1967 yılında kardeş olduğu Almanya’nın Böblingen Belediyesi’nin resmi davetlisi olarak 40.yıl kutlamalarına katıldı. Böblingen’de (BERKSAV) Bergama Kültür ve Sanat Vakfı Başkanı Macit Gönlügür de Bergama’nın M.Ö.190 yıllarında Bergama’da icat olan Bergama Kağıdı Parşömeni tanıttı. Böblingen Belediye Başkanı Alexander Vogelgsang ve orada yaşayan Almanların büyük ilgi ile izlediği parşömen tanıtımından sonra Bergama Belediye Başkanı Sayın Raşit Ürper Bergama’dan getirdiği,tasarım ve çizimini Bergama M.Y.O. öğretim görevlisi olan Sayın Gülseren Özel’in parşömen üzerine hazırlanmış iki adet Zeus Altarının figürlerinden oluşan eserlerini Böblingen Belediye Başkanı ile karşılıklı imzalayıp her iki eseri de Bergama ve Böblingen Belediyesi’ne asılma sözü verildi.

Parşömen, anavatanında yeniden doğuyor

Oğlak derisini işleyerek bundan 2000 yıl önce parşömeni icad eden, bu sayede yüzbinlerce ciltlik dev bir kütüphaneye sahip olan ve tarih kitaplarına adını antik çağın en ileri uygarlığı ve sanatın ve düşüncenin başkenti tanımlarıyla birlikte yazdıran Bergama da parşömen, Bergama Kültür ve Sanat Vakfı nın (BERKSAV) çalışmasıyla yeniden hayat buluyor. Yaklaşık iki yıl önce Bergama Belediyesi ve Bergama Kaymakamlığı nın işbirliği ile 2000 yıl önce oğlak derisinin işlenmesi ile icad edilen ve günümüzde unutulan Parşömen in yeniden üretimi için başlatılan çalışmalar meyvesini verdi. BERKSAV tarafından geliştirilen bir proje ile Parşömen yeniden anavatanı ile buluştu. Bergama Kültür ve Sanat Vakfı nın kendi binasında açmış olduğu bölümde nostaljik parşömenler üretilecek, üzerlerine Antik Bergama resimleri basılarak, turistik eşya amaçlı satılacak ve tüm dünyada binlerce evi ve işyerini süsleyecek. İstanbul da faaliyet gösteren Kare Deri Firması ile ortaklaşa yapılan çalışma sonucunda BERKSAV bünyesinde oluşturulan Parşömenden hediyelik eşya standının açılışı Bergama Kaymakamı Hüseyin Eren, Belediye Başkanı Raşit Ürper, Garnizon Komutanı Avni Angun, BERSAV Başkanı Macit Gönlügür, İlçe Milli Eğitim Müdürü Nurettin Çırağıloğulları, şehrin ileri gelenleri ve vatandaşların katılımıyla gerçekleştirildi. Pörşömen çalışmalarının 2000 yıl sonra yeniden başlaması ve unutulmaya yüz tutan bu özel kağıdın yeniden üretime geçirilmesi çalışmaları Bergama da geniş yankılar buldu. Bergama Kaymakamı Hüseyin Eren, Belediye Başkanı Raşit Ürper ve BERKSAV Başkanı Macit Gönlügür, parşömenin yeniden Bergama ile buluşması dolayısıyla ilçenin turizm alanında önemli bir adım atacağı görüşünde birleştiler.

Kaymakam Eren, turizmi hareketlendirir

Yöresel ve özgün eserlerin turizm açısından önemine değinen Bergama Kaymakamı Hüseyin Eren açılış töreninde yaptığı konuşmasında, parşömenin anayurdunun Bergama olduğuna dikkat çekerek, bu çalışmaya herkesin sahip çıkması gerektiğini söyledi.

Başkan Ürper, Parşömenle medeniyet dünyaya Bergama dan yayılmıştır

Parşömen in adını Bergama dan aldığını ve Antik Bergama nın en önemli buluşu olduğunu açılış konuşmasında söyleyen Bergama Belediye Başkanı Raşit Ürper, parşömenin icadından sonra Bergama nın, dünyanın uygarlık merkezi haline geldiğini belirtti. Ürper, Dünyada ilkler şehri olarak bilinen Bergama, parşömeni icad ederek medeniyetin yayılmasına öncülük etmiştir. Bergamalılar parşömen sayesinde 200 bin ciltlik dev bir kütüphaneye sahip olmuş, bugünkü bir çok bilim dalının ilk bilgin ve düşünürlerini yetiştirmiştir. Antik Bergama insanlığa bilgiyi armağan etmiştir. Şimdi bizler de 21 inci yüzyıl Bergaması na ve dünyasına parşömenin önemini anlatmak, parşömenin, anavatanı Bergama da nostaljik bir biçimde yeniden hayat bulmasının sevincini yaşıyoruz dedi.

BERKSAV Başkanı Gönlügür Parşömen kısa sürede Bergama ile yeniden tanışacak

Bergama Kültür ve Sanat Vakfı bünyesinde açılan Parşömen standının açılış töreninde konuşan BERKSAV Başkanı Macit Gönlügür de Parşömen üzerine çalışmaların aralıksız olarak devam edeceğine dikkat çekerek, İlk olarak standımızı açtık. Önümüzdeki süreçte bir yandan Parşömenin tekrar Bergama da tanınmasını, diğer yandan da üretiminin hızlanmasını sağlayacağız. Hediyelik eşya olarak çeşitlendireceğimiz Parşömenleri uygun fiyatlarla ilçemizi ziyarete gelen turistlerin beğenisine sunacağız dedi.

Parşömenin öyküsü

Antik Çağın en büyük kütüphanesi Mısır İskenderiye kütüphanesi idi. Ancak kendisini sanatın ve edebiyatın koruyucusu ilan eden Bergama Kralı 1. Attalos Bergama da da bir kütüphane kurmuştu. Zamanla Bergama ve Mısırlılar arasında bir kütüphaneler savaşı başlamıştı. Bergama Kütüphanesinin gelişmesini istemeyen Mısırlılar, yine bir çeşit kağıt olan papirüsün Bergama ya ithalini yasaklamışlardı. Bunun üzerine Bergamalılar oğlak derilerini işleyerek, o dönem için papirüsten çok daha ileri, ince, kullanışlı ve dayanıklı bir kağıt üreterek adına da Bergama nın latince söylenişi olan parşömen adını vermişlerdir.

Papirüse karşı Bergama parşömeni

Antik çağda ilk kez keçi derisinden parşömen üreten Bergama, yıllar sonra yeniden turizmin hizmetinde kullanılmak üzere "Parşömen" imal etti. 03 Nisan 2008 Perşembe 12:02 Bergama, binlerce yıl kültür ve sanatın başkentliğini yapan önemli bir ilçe... Antik çağda parşömenin icadıyla, Bergama tarihte 200 bin ciltlik dev kütüphaneye sahip olurken çok sayıda bilgin ve düşünür yetiştirerek, medeniyetin yayılmasına büyük katkı sağladı. Bugün ise aynı parşömen yeniden Bergama"da üretilerek bölge turizmine sunuldu. Bergama Kültür ve Sanat Vakfı (BERKSAV) tarafından turistik eşya biçiminde orijinaline uygun olarak üretilen Bergama Parşömen"i, dünyanın değişik ülkelerindeki devlet ve işadamlarına kartvizit olarak gönderilmeye başlandı. Kaymakam Hüseyin Eren, Belediye Başkanı Raşit Ürper, Ticaret Odası Başkanı Ali İhsan Süter, BERKSAV Başkanı Mustafa Durmaz, Bergama Turizm Gönüllüsü Macit Gönlügür, başta olmak üzere ilçenin önemli kişileri kartvizitleri parşömen derisinden yaptırdı. Süter, “Bergama"nın muhteşem tarihi zenginliğini duyurmak için bu yolu da kullanacağız" dedi.

Geleceğini turizmde arayan Bergama'da parşömenin yeri

Bakırçay yöresinde tarım ve sanayide gelir düzeyinin düşmesiyle birlikte, kendilerine yeni seçenek geliştiren Bergamalılar, geleceklerini turizmde arıyor. BERGAMA-Bakırçay yöresinde tarım ve sanayide gelir düzeyinin düşmesiyle birlikte, kendilerine yeni seçenek geliştiren Bergamalılar, geleceklerini turizmde arıyor. Parşömen ise ilçe turizminde apayrı bir yere sahip bulunuyor. İlçede hareketi başlatan bir grup turizm gönüllüsü, her hafta perşembe günleri Bergama Ticaret Odası Toplantı Salonu'nda toplanarak ilçenin değişik bir çok sorunu için çözüm arayışlarını sürdürüyor.

Bergama Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün önünde düzenlenen bir kokteyle Kaymakam Hüseyin Eren, Emniyet Müdürü Osaman Aral, Kültür ve Turizm Müdürü Mustafa Cebeci, Bergama Hastanesi Başhekimi Uğur Fırat, PTT Müdürü Abdullah Eren, CHP ilçe Başkanı Dr. İdris Yavuzyılmaz, Milliyetçi Hareket Partisi İlçe Başkanı Mehmet Emin Yaramış, AKP İlçe Başkanı Hasan Şahin, Bergama Sanayici ve İşadamları Derneği (BASİAD) Başkanı İsmail Birol, Koza Altın Madeni Genel Müdürü İsmet Sivrioğlu, Genel Müdür Yardımcısı Hayri Öğüt, Turizm Gönüllüleri Koordinatörü Kemal Becerikli, gibi isimlerin yanı sıra Turizm işletmecileri ve çok sayıda davetlinin katıldı. Kokteylde, bir zamanlar Mısır papirüsüne karşı yarışan ilk kağıt olarak kabul edilen parşömenin tanıtımı gerçekleştirildi. Kokteyl çerçevesinde, uzun araştırmaların sonunda elde ettiği bilgilerle Parşömen adlı bir kitap hazırlayarak yayınlayan eski Bergama Kültür ve Sanat Vakfı (BERKSAV) Başkanı Macit Gönlügür"ün imza günü ve parşömen işlemeli eserlerin tanıtımı da gerçekleştirildi. Geçen yıl Bergama Kültür ve Sanat Vakfı olarak parşömeni tanıtma ve en önemlisi Bergama"yı parşömenle tanıtma görevini üstlendiklerini söyleyen Macit Gönlügür, şöyle konuştu: “Bu çalışmalarımı uzun araştırmalarımdan sonra çıkardığım son Parşömen kitabımla belgelemiş bulunmaktayım. Kitabın hazırlanmasında büyük yardımlarını gördüğüm tarih araştırmacısı, Sayın Eyüp Eriş ve Necati Karaçoban hocama teşekkür ediyorum.

Hiç bir parşömenin diğeri ile aynı olmaması, yırtılamaması, alev almaması, üzerindeki yazı yazıldığında gözü yormaması ve olağanüstü dayanıklı olması parşömeni insanlık kaldıkça dayanır kılmıştır. Parşömen icat olduğu tarihten itibaren tam 1500 yıl hâkimiyetini sürdürmüştür. Üstlenmiş olduğumuz görevi layıkıyla yerine getirmek istiyorum. Bu açıdan parşömenin tanıtılması demek Bergama"mızın tanıtımı demek olduğunun bilincindeyim. Parşömen konusunda bizlere gösterebileceğiniz ilgiyi lütfen eksik etmeyin.” Yazar - İşadamı Macit Gönlügür, Bergama'da turizm sektörüne bugüne kadar sıcak bakılmadığını belirterek şöyle konuştu: "Bergamamız kültür turizminin olmazsa olmazlarındandır. Dolayısıyla Bergama'daki turizm olgusu daha fazla ön plana çıkarılıp turizmin lokomotif olması gerekmektedir. Son zamanlarda Bergama'da bir çok kurum, kuruluş ve sivil toplum örgütü turizme önem verip sahip çıkmaktadır."

Bergama ‘ İyi sabahlar ’ programına ev sahipliği yaptı

Bergama’dan 10. televizyon yayını TRT Ankara Televizyonu tarafından hazırlanan ve TRT-1 ve TRT-INT’te canlı olarak yayınlanan “İyi Sabahlar” adlı program iki gün üst üste yayınını Bergama’dan canlı olarak gerçekleştirdi. Belediye Başkanı Raşit Ürper, “Göreve geldiğimiz günden itibaren canlı yayınlarla Bergama tanıtımına büyük önem veriyoruz.� TRT Ankara Televizyonu tarafından hazırlanan, TRT-1 ve TRT-INT’de canlı olarak yayınlanan “İyi sabahlar” adlı program iki gün üst üste Bergama’dan tüm dünyaya merhaba dedi. İlk gün program Bazilika önünden gerçekleştirildi. İlk programda Bergama Belediyesi Basın – Halkla İlişkiler Sorumlusu Şenol Çakı, A’dan Z’ye Bergama’nın tarihi özelliklerini ekranlara taşıdı. Bergamalı turizmci Macit Gönlügür ise, Bergama kağıdı olarak bilinen ve oğlak derisinden Parşömen ile oluşturulan ürünler hakkında izleyicilere bilgiler verdi. Bergama Halısı ve özellikleri ise turizmci Tevfik Bayansal tarafından anlatıldı. İkin gün canlı yayın ise eşsiz bucaksız fıstık çamları ile dolu Kozak Yaylası’ndan gerçekleştirildi. Kozak Yaylasına tamamen hakim bir tepeden, Halk diyişiyle “Taşın Ensesi”nden gerçekleştirilen yayın, İlçe Halk Eğitim Müdürlüğü Halk Oyunları Ekibi’nin oyunu ile başladı. Daha sonra Yukarıbey Muhtarı İlhan Çakır, Kozak yaylasının özellikleri ve Kozataki 16 köyün geçim kaynağı olan ve altın kadar değerli bir bitki olarak bilinen çam fıstığını ekranlara taşıdı. Canlı yayınların üçünçü bağlantısında ise Turizmci Emin Urgun Bergama zeytinyağını ve zeytinyağı ile yapılan sabunları ekranlara taşıdı. Ayrıca Bergama’nın yöresel yemekleri Çığırtamadan Erenler Çorbasına kadar TRT aracılığıyla bir kez daha ekranlara taşındı. Yaklaşık dört yıl içerisinde Bergama’dan 10. canlı yayın yapıldığına dikkat çeken Belediye Başkanı Raşit Ürper, “Bu yayınlar sayesinde üç bin yıllık tarihi geçmişi bulunan ilçemizi tüm dünyaya tanıtma fırsatı buluyoruz. Dört yıl içirisinde Bergama’da şimdiye kadar hiç yapılmayan canlı yayın sayısını 10 adete çıkardık. Her yayınla güzel Bergama’mızı tüm dünyaya tanıtma fırsatı buluyoruz ” dedi.

Binlerce yıllık rekabet yeniden canlanacak

Bergama Kütüphanesi ile İskenderiye Kütüphanesi arasındaki rekabet sonucu doğan ve kağıdın yayıldığı 15. yüzyıla kadar kullanılan parşömen, doğduğu topraklarda tekrar üretilecek. “Charte Pergamena” adıyla anılan parşömenin canlandırılması için İzmir’in Bergama İlçesi’nde kaymakamlık, belediye, sivil toplum örgütleri ve okullar ortak çaba içine girdi. Bergama Kültür ve Sanat Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Macit Gönlügür, ilkler kenti konumundaki Bergama’nın kültürel zenginliğini günümüzde de yaşatmak amacıyla bir dizi çalışma yürüttüklerini belirtti. Dünyada ilk kez MÖ 2. yüzyılda Mısır’ın, Bergama’daki kütüphanenin zenginleşmesini önlemek amacıyla papirüs satışını durdurması sonucu bulunan parşömenin, Anadolu topraklarında 16. yüzyıla kadar kullanıldığını anlatan Gönlügür, kağıdın yayılmasıyla kullanımdan kalkan parşömeni tekrar üreteceklerini belirtti.

Gönlügür, şunları söyledi: “Bergama içinde belirlediğimiz bir alan üzerinde bir parşömen atölyesiyle gösteri ve satış merkezi kuracağız. Burada 20 kişi hem eğitim görecek hem de üretim yapacak. Bergama’ya her yıl yaklaşık 300 bin yabancı turist geliyor.

Turistlere ilk parşömenin burada üretildiğini anlattığımızda parşömenin nasıl bir şey olduğunu öğrenmek istiyorlar. Tüm dünyada turizm destinasyonları içinde bölgenin kültürünü anlatan atölye ziyaretleri de vardır. Bu ziyaretlerde ziyaretçiler hediyelik ve hatıra ürünü olarak orayı anımsatacak ürünler alır. Bugüne kadar Bergama kültürünü doğrudan anlatabilecek bir ürünümüz yoktu. Bu konuda üretim yapan bir firma Bergama’da satış yapmaya başladı. 6 ay içinde üretime başlayacağız ve ürünleri geliştireceğiz.